Postupkom vantjelesne oplodnje u Republici Srpskoj do sada je rođeno više od 2.200 beba, a samo tokom osam mjeseci ove godine odobreno je ukupno 326 zahtjeva za vantjelesnu oplodnju.
Pokazuju to podaci Fonda zdravstvenog osiguranja Republike Srpske, koji je za finansiranje vantjelesne oplodnje u ovoj godini izdvojio oko 1,5 milion maraka, dok je trošak za refundacije iznosio oko 258.000 KM.
Inače, FZO RS finansira tri pokušaja vantjelesne oplodnje za parove koji na drugi način ne mogu da ostvare potomstvo, a upravo je ona 2007. godine uvrštena u prava iz zdravstvenog osiguranja u Srpskoj. Tada je finansiran samo jedan pokušaj, a kasnije je broj pokušaja povećan.
“Fond u cijelosti finansira tri postupka vantjelesne oplodnje ženama do navršenih 40 godina starosti, a ženama od navršenih 40 do navršene 42 godine Fond finansira 50 odsto troškova. Ženama koje su starije od 42 godine, ukoliko rode dijete postupkom vantjelesne oplodnje, FZO u potpunosti refundira troškove, u skladu sa našim cjenovnikom”, navode oni za “Nezavisne novine” dodajući da se postupak vantjelesne oplodnje radi u ugovorenoj zdravstvenoj ustanovi u Republici Srpskoj “Medico S”.
Ukoliko se ta procedura ne može sprovesti u zdravstvenoj ustanovi koja ima ugovor sa FZO RS, iz ove ustanove objašnjavaju da parovi mogu da urade postupak vantjelesne oplodnje u nekoj od zdravstvenih ustanova u inostranstvu, a Fond im potom refundira troškove u skladu sa cjenovnikom.
“Osim toga, Zakonom o obaveznom zdravstvenom osiguranju omogućeno je da Fond može da refundira troškove parovima koji su nakon dva neuspjela pokušaja vantjelesne oplodnje u Srpskoj, treći postupak, po svojoj želji, uradili u inostranstvu”, navode oni.
Potomstvo uz pomoć vantjelesne oplodnje veliki broj građana u Srpskoj pokušao je ostvariti i prošle godine, kada je odobreno 495 zahtjeva, a trošak Fonda tada bio je 2,6 miliona KM.
“U 2023. godini odobreno je 507 zahtjeva za vantjelesnu oplodnju, a trošak Fonda iznosio je oko tri miliona maraka, dok su troškovi za refundacije postupaka rađenih izvan Srpske iznosili oko 400.000 KM. U 2022. godini odobren je 591 zahtjev za vantjelesnu oplodnju, dok je 2021. godine odobreno 656 zahtjeva”, naveli su oni za “Nezavisne novine”.
Osim finansiranja tri pokušaja vantjelesne oplodnje, prije osam godina Srpska je među prvima u regionu uvela i čuvanje embriona na dvije godine.
“Finansiranje ove usluge mnogo znači parovima, jer zahvaljujući čuvanju embriona, posebno žene, ne moraju ponovo da se izlažu hormonskoj terapiji, a sam postupak kraće traje”, objašnjavaju iz FZO RS.
Takođe, Fond je u 2023. godini počeo da finansira i novu uslugu zamrzavanje reproduktivnog materijala.
“Ova usluga podrazumijeva zamrzavanje spermatozoida, zamrzavanje i čuvanje tkiva testisa, odmrzavanje spermatozoida ili tkiva testisa, zamrzavanje i čuvanje do deset jajnih ćelija na period od pet godina. Onkofertilitet je nova oblast u medicini u Srpskoj i značajan je iskorak u pravima iz obaveznog zdravstvenog osiguranja, jer ima za cilj da sačuva i produži fertilitet kod žena i muškaraca oboljelih od malignih bolesti”, navode oni dodajući da zamrzavanje reproduktivnih ćelija oboljelih od malignih bolesti prije izlaganja onkološkim terapijama i zračenju, pruža mogućnost da se kasnije dobije potomstvo.