Nakon pet godina od početka pandemije virusa korona i četiri od prvih primljenih doza vakcine protiv ovog virusa, oboljelih u Republici Srpskoj i Bosni i Hercegovini i dalje ima.
Sa druge strane, interesovanja za vakcinom, kao ni same vakcine – nema.
Prema podacima Instituta za javno zdravstvo Republike Srpske, u ovoj godini kovid-19 je potvrđen kod više od 100 osoba, a bilo je i prijavljenih smrtnih slučajeva.
I dok su se države na početku pandemije borile za nabavku vakcina, danas se o vakcinama i ne priča. U Srpskoj ih više nema.
“Vakcina protiv kovida nemamo više na raspolaganju, jer je opala zainteresovanost građana za vakcinacijom protiv ovog oboljenja”, kažu za “Nezavisne novine” iz Instituta za javno zdravstvo Republike Srpske.
Iako smo iste podatke zatražili i od Zavoda za javno zdravstvo Federacije BiH, odgovor nismo dobili.
Međutim, Ednan Drljević, infektolog iz Sarajeva, u razgovoru za “Nezavisne novine” ističe da vakcina nema, jer nema trgovačkog interesa, a ove vakcine spadaju u fakultativne i naručuju ih samo apoteke.
“Apoteke neće naručiti vakcine, jer im istekne rok trajanja i neće da ulažu u nešto za čim nema potražnje. To je razlog, kao i za druge vakcine koje su fakultativne, koje su izvanredne i ima potrebe za njima, ali ih ne naručuju i nema ih”, kaže Drljavić.
On ističe da bi ove vakcine i sada trebalo da prime oni koji, na primjer, imaju poremećaj imuniteta.
“Ako neko iz njegove porodice dobije kovid, onda bi dobro bilo da taj primi vakcinu da bude zaštićen, jer i oslabljeni kovid može odnijeti život. Umire se od kovida i sada. Postoje i lijekovi koji mogu preventivno da posluže, pa je sada više akcenat na njima”, navodi on.
Inače, Bosna i Hercegovina je kroz mehanizam COVAX, donacije, program “EU4Health”, nabavke preko UNICEF-a i direktnu nabavku obezbijedila 4.352.200 doza vakcina protiv virusa korona, a kako su ranije pisale “Nezavisne”, oko dva miliona vakcina je propalo.
“Vakcinu je primilo ukupno 959.417 ljudi ili približno 28,18 odsto stanovništva, što je bio ključni korak u usporavanju širenja virusa. U ove statistike ne ulaze osobe koje su vakcinisane u inostranstvu”, ističu iz Ministarstva civilnih poslova BiH.
Podsjećamo, prema podacima studije “Prekomjerna smrtnost od svih uzroka prema dobi i spolu tokom pandemije COVID-19 u Federaciji Bosne i Hercegovine, Bosna i Hercegovina: 2020-2022” koji su objavljeni u stručnom časopisu “Influenza and Other Respiratory Viruses”, u periodu od 2020. do 2022. godine u Federaciji BiH zabilježeno je oko 12.000 prekomjernih smrtnih slučajeva, što je oko 20 odsto više od očekivanog nivoa smrtnosti.
“Studija analizira podatke o smrtnosti od svih uzroka u periodu od 2020. do 2022. godine u Federaciji Bosne i Hercegovine i ukazuje na stvarni uticaj pandemije kovida-19, sugerirajući da je smrtnost bila znatno veća od službeno prijavljenih smrtnih slučajeva od kovida-19, uključujući i među mlađim odraslim osobama”, navodi se u saopštenju SZO.
Najizraženija prekomjerna smrtnost zabilježena je 2021. godine, kada se SARS-CoV-2 varijanta Delta brzo širila, pišu Nezavisne.